Yeni Hal Yasası Taslağı Meclis’te: Fahiş Komisyonlara ve Tedarik Zincirine Ağır Yaptırımlar

Gıda enflasyonuyla mücadele ve tarladan sofraya uzanan tedarik zincirindeki fiyat artışlarının önüne geçilmesi amacıyla hazırlanan 9 maddelik yeni Hal Yasası taslağı TBMM gündemine taşındı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından duyurulan ve AK Parti grubuna sunulan yeni düzenleme, aracı zincirini kısaltmayı ve fahiş fiyat artışlarına karşı çok sert yaptırımlar getirmeyi hedefliyor.

Taslakta öne çıkan başlıca düzenlemeler ve yenilikler şu şekildedir:

  • Komisyon Oranlarında Sınırlandırma: Mevcut sistemdeki yüzde 8'lik komisyon oranlarının yarıya düşürülerek yüzde 4'e çekilmesi planlanıyor.

  • Aracılığın Azaltılması ve Satış Yasakları: Hallerde "komisyoncudan komisyoncuya" ürün satışının önleneceği, aracıların ürün üzerinde gereksiz zincir oluşturmasının engelleneceği belirtiliyor.

  • Fahiş Komisyona ve Kural İhlaline Hapis Cezası: Satış ve fiyat şeffaflığı kurallarına uymayan, normalin üzerinde komisyon alarak fiyatların suni olarak yükselmesine neden olan aracı ve işletmeler için idari para cezalarının yanı sıra hapis cezası uygulanması da taslakta yer alıyor.

  • Tarladan Rafa Dijital Takip: Hal Kayıt Sistemi (HKS) altyapısının güçlendirilerek ürünlerin tarladan satış noktasına (market ve pazar raflarına) ulaşana kadar adım adım dijital ortamda izleneceği, kayıt dışılığın ve spekülatif hareketlerin sıkı bir şekilde denetleneceği ifade ediliyor.

  • Üretici Birliklerine ve Kooperatiflere Destek: Üretici örgütlerinin pazar payının artırılması ve tarımsal kooperatif sayısının iki katına çıkarılması hedefiyle, çiftçilerin ürünlerini doğrudan pazara veya e-ticaret kanallarına ulaştırmasının önü açılıyor.

  • Market Raflarında Yerli Ürün Zorunluluğu: Zincir marketlerin raflarında yerli ürün bulundurmasına yönelik zorunlulukların artırılması ve yerli ürün satan marketlere vergisel teşvikler sağlanması öngörülüyor.

Yasama sürecinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesi beklenen bu kapsamlı paketle birlikte, gıda ticaretindeki spekülasyonların önlenmesi ve hem üreticinin hem de tüketicinin korunması amaçlanıyor.