Şanlıurfa’nın Karaköprü ilçesindeki Sayburç Mahallesi'nde yürütülen kazı çalışmalarında, tarihi yaklaşık 11 bin yıl öncesine (MÖ 9000'ler) uzanan çok önemli bir Çanak Çömleksiz Neolitik Dönem yerleşimi gün ışığına çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Taş Tepeler Projesi" kapsamında Doç. Dr. Eylem Özdoğan liderliğinde sürdürlen kazılar, insanlık tarihinin en erken yerleşik yaşam evrelerine ışık tutuyor.
Bölgede heyecan uyandıran keşfin öne çıkan detayları şunlardır:
  • Keşif Hikayesi: Arkeolojik alan, köylülerin bahçe duvarlarını örmek için kullandıkları taşların Neolitik döneme ait dikilitaş parçaları ve insan tasvirli sütunlar olduğunun fark edilmesiyle resmi kazıya dönüştü.
  • Mimari Dönüşüm: Alanda 70'e yakın konut ve ortak kullanım alanı açığa çıkarıldı. Bu yapılar, insanlığın mimari tarihindeki yuvarlak planlı barınaklardan dörtgen planlı konutlara geçiş aşamasını doğrudan sergileyerek "ev" ve "hane" kavramlarının doğuşunu belgeliyor.
  • Eşsiz Kabartmalar ve Heykeller: Ana kayaya oyulmuş dairesel yapıların içindeki sekilerde; bir erkek figürü, saldırı pozisyonundaki iki leopar ve bir boğadan oluşan tarihin en eski anlatı sahnelerinden biri yer alıyor. Ayrıca son dönemlerde ağzı dikilmiş gibi tasvir edilen gizemli heykeller ve dikilitaş kaidelerinde insan yüzü betimleri bulundu.
  • Yaşam ve Tarım İzleri: Alanda bulunan büyük taş tekneler ile öğütme aletleri, henüz tarıma tam geçmemiş avcı-toplayıcı toplulukların yabani tahılları yoğun şekilde işlediğini kanıtlıyor.

Büyük uluslararası yankı uyandıran bu kadim yerleşimin ilerleyen süreçte bir açık hava müzesine dönüştürülmesi planlanıyor.

Kaynak: NTV